Kadınlarda İdrar Kaçırmaya Son: TOT Ameliyatıyla Yüzde 95 Başarı

TOT ameliyatı (transobturator tape), kadınlarda özellikle öksürme, hapşırma, gülme veya ağır kaldırma sırasında ortaya çıkan stres tipi idrar kaçırma sorununun tedavisinde kullanılan minimal invaziv bir cerrahi yöntemdir. Vajinal yoldan yerleştirilen özel bir destekleyici şerit (meş) ile idrar yoluna adeta bir hamak gibi destek sağlanır. Bu sayede karın içi basıncının arttığı anlarda idrarın istemsizce kaçması, yüzde 90 ila 95 gibi oldukça yüksek bir başarı oranıyla kalıcı olarak engellenir. İdrar kaçırma, yaşlanmanın veya doğum yapmanın doğal ve katlanılması gereken bir sonucu değildir; modern tıbbın sunduğu bu güvenilir yöntemle sosyal hayatınıza ve özgüveninize yeniden kavuşabilirsiniz.

Kısaca:

• TOT ameliyatı, stres tipi idrar kaçırma tedavisinde tüm dünyada altın standartlardan biri olarak kabul edilir.
• İşlem ortalama 15 ile 30 dakika gibi kısa bir sürede tamamlanır.
• Genellikle spinal anestezi (belden aşağısının uyuşturulması) veya genel anestezi altında uygulanır.
• Kesi izleri vajina içinde kaldığından, dışarıdan fark edilen herhangi bir ameliyat izi oluşmaz.
• Hastalar çoğunlukla ameliyattan bir gün sonra taburcu edilerek günlük yaşamlarına hızla dönebilirler.
• Tam iyileşme için ilk 6 hafta boyunca ağır kaldırmaktan ve yorucu fiziksel aktivitelerden uzak durulması gerekir.

Kadınlarda İdrar Kaçırma ve Transobturator Tape (TOT) Yöntemi Nedir?

İdrar kaçırma (üriner inkontinans), kişinin kontrolü dışında istemsiz olarak idrar tutamama durumudur. Kadınlarda erkeklere oranla çok daha sık görülen bu durum, pelvik taban kaslarının zayıflaması veya mesane sinirlerinin aşırı hassaslaşması sonucu ortaya çıkar. Pelvik taban kasları, mesaneyi ve idrar yolunu (üretra) alttan destekleyen bir kas grubudur. Bu kaslar zayıfladığında, idrar yolu normal anatomik pozisyonunu kaybeder ve basınç karşısında kapalı kalamaz.

Transobturator tape, yani bilinen kısa adıyla TOT ameliyatı, zayıflayan bu anatomik desteği yapay bir yolla yeniden kurmayı hedefler. Cerrahi işlem sırasında, sentetik ve vücutla uyumlu polipropilen bir şerit, idrar yolunun orta kısmının altına yerleştirilir. Bu şerit, mesane boynunu yukarı kaldırmaz; bunun yerine karın içi basıncı arttığında idrar yolunun aşağı doğru sarkmasını engelleyen sağlam bir zemin oluşturur. Böylece hasta hapşırdığında veya güldüğünde idrar yolu bu şeride yaslanarak kapanır ve idrar kaçışı önlenmiş olur.

İdrar Kaçırma Tipleri ve Temel Nedenleri

İdrar kaçırma şikayetiyle başvuran hastalarda doğru tedavi yöntemini belirlemek için sorunun tipini saptamak hayati önem taşır. Çünkü her idrar kaçırma türünün mekanizması ve tedavisi birbirinden farklıdır. Hastalığın farklı türleri hakkında daha geniş bilgi almak isterseniz İdrar Kaçırma (Üriner İnkontinans): Nedenleri, Türleri ve Tedavi Seçenekleri başlıklı yazımızı da inceleyebilirsiniz.

• Stres Tipi İdrar Kaçırma: Karın içi basıncını artıran fiziksel eylemler (öksürme, hapşırma, gülme, egzersiz yapma, merdiven çıkma) sırasında birkaç damla veya daha fazla miktarda idrar kaçmasıdır. TOT ameliyatının en çok uygulandığı ve en başarılı olduğu gruptur.
• Sıkışma (Urge) Tipi İdrar Kaçırma: Aniden gelen şiddetli idrar yapma hissiyle birlikte tuvalete yetişemeden idrar kaçırma durumudur. Genellikle aşırı aktif mesane sendromu ile ilişkilidir ve cerrahiden ziyade ilaçlarla tedavi edilir.
• Karma (Mikst) Tip İdrar Kaçırma: Hem stres hem de sıkışma tipinin bir arada görüldüğü durumlardır. Hangi tipin daha baskın olduğuna göre tedavi planı şekillenir.
• Taşma Tipi İdrar Kaçırma: Mesanenin tam boşalamaması sonucu kapasitesinin aşılması ve idrarın sızıntı şeklinde sürekli kaçmasıdır.

Özellikle stres tipi idrar kaçırmanın temel nedenleri ve risk faktörleri arasında çok sayıda normal (vajinal) doğum yapmak, iri bebek dünyaya getirmek, obezite, kronik kabızlık, sigara kullanımına bağlı kronik öksürük ve menopoz dönemi yer alır. Menopozla birlikte östrojen hormonunun azalması, vajinal dokuların ve idrar yolu çevresindeki kasların zayıflamasına yol açarak bu riski belirgin şekilde artırır.

Hastalığın Belirtileri ve Sosyal Yaşama Etkileri

İdrar kaçırma genellikle hafif belirtilerle başlar. Başlangıçta sadece çok şiddetli öksürük krizlerinde veya ağır bir eşya kaldırıldığında birkaç damla şeklinde görülebilir. Ancak zamanla pelvik taban kaslarındaki zayıflama arttıkça, hafif bir gülümseme veya yürüyüş sırasında bile ped kullanmayı gerektirecek boyuta ulaşabilir.

Bu durumun fiziksel boyutunun ötesinde, yarattığı psikolojik ve sosyal tahribat çok daha ağırdır. Hastalar dışarı çıktıklarında sürekli tuvalet arama ihtiyacı hisseder, koku olacağı endişesiyle kalabalık ortamlara girmekten çekinir ve yanlarında sürekli yedek kıyafet taşımak zorunda kalırlar. Egzersiz yapmayı bırakmak, cinsel yaşamdan uzaklaşmak ve sosyal izolasyon, tedavi edilmeyen idrar kaçırma sorununun en sık karşılaşılan sonuçlarıdır.

Hastanede Tanı Süreci Nasıl İşler?

Kadınlarda idrar kaçırma tedavisi öncesinde kapsamlı bir değerlendirme yapılır. Hekiminiz öncelikle tıbbi geçmişinizi, doğum sayınızı, kullandığınız ilaçları ve şikayetlerinizin hangi durumlarda ortaya çıktığını detaylıca dinler. Ardından jinekolojik ve ürolojik muayene gerçekleştirilir. Bu muayene sırasında hastadan öksürmesi veya ıkınması istenerek idrar kaçışının gözlemlendiği stres testi uygulanır.

Tanıyı kesinleştirmek ve altta yatan başka bir enfeksiyonu dışlamak için idrar tahlili ve idrar kültürü istenir. Mesanenin idrar sonrası ne kadar boşaldığını görmek amacıyla ultrasonografi yapılabilir. Eğer hastada karma tip idrar kaçırma şüphesi varsa veya daha önce başarısız bir cerrahi öyküsü bulunuyorsa, mesane basıncını ve kapasitesini ölçen ürodinami testlerine başvurulur. Tüm bu tetkikler, ameliyatın sizin için doğru bir seçenek olup olmadığını netleştirmek için titizlikle değerlendirilir.

Kadınlarda İdrar Kaçırma Tedavisi: TOT Ameliyatı Aşamaları

Eğer pelvik taban egzersizleri (Kegel egzersizleri) ve yaşam tarzı değişiklikleri (kilo verme, sigarayı bırakma) yeterli fayda sağlamadıysa, cerrahi müdahale gündeme gelir. TOT ameliyatı, sunduğu yüksek başarı oranı ve konforlu iyileşme süreciyle öne çıkar.

Ameliyat Öncesi Hazırlık Dönemi

Ameliyat kararı alındıktan sonra, standart cerrahi hazırlık prosedürleri uygulanır. Kan sulandırıcı ilaç kullanıyorsanız, hekiminizin kontrolünde bu ilaçlara ameliyattan birkaç gün önce ara vermeniz gerekebilir. Ameliyat günü hastaneye gelmeden önce en az 6-8 saat boyunca aç ve susuz kalmanız istenir. Ayrıca mevcut bir idrar yolu enfeksiyonu varsa, ameliyat öncesinde mutlaka antibiyotik tedavisiyle iyileştirilmesi sağlanır.

Cerrahi Süreç ve Anestezi Yöntemleri

TOT ameliyatı genellikle belden aşağının uyuşturulduğu spinal anestezi veya hastanın tamamen uyutulduğu genel anestezi altında gerçekleştirilir. Anestezi uzmanı, sağlık durumunuza en uygun yöntemi sizinle birlikte belirler. İşlem ortalama 15-30 dakika sürer.

Cerrah, vajinanın ön duvarına yaklaşık 1.5 - 2 santimetrelik küçük bir kesi yapar. Kasık bölgesinin iç kısmından (obturator delik) özel iğneler yardımıyla geçirilen polipropilen şerit, idrar yolunun altına yerleştirilir. Şeridin gerginliği, idrar yolunu sıkıştırmayacak ancak basınç anında destek olacak şekilde hassasiyetle ayarlanır. Kesi yerleri kendiliğinden eriyen dikişlerle kapatılır, böylece sonradan dikiş aldırma zahmeti yaşanmaz.

TOT Ameliyatı İyileşme Süreci ve Evde Bakım

Ameliyat sonrası mesaneyi dinlendirmek için genellikle bir gün süreyle idrar sondası takılır. Ertesi gün sonda çıkarılır ve hastanın kendi başına rahatça idrar yapabildiği gözlemlendikten sonra taburcu işlemi gerçekleştirilir. TOT ameliyatı iyileşme süreci oldukça yüz güldürücüdür ancak evdeki bakımınıza dikkat etmeniz sonucun kalıcılığı için kritiktir.

İlk birkaç gün hafif kasık ağrısı veya vajinal lekelenme tarzı kanamalar normal kabul edilir; bu durumlar basit ağrı kesicilerle kontrol altına alınır. İyileşmenin tam olarak gerçekleşmesi ve yerleştirilen şeridin dokularla bütünleşmesi için ilk 6 hafta çok önemlidir. Bu süre zarfında 5 kilogramdan ağır eşya kaldırmamalı, ağır sporlardan, mekik çekmekten ve cinsel ilişkiden kesinlikle kaçınmalısınız. Ayrıca ıkınmayı önlemek için bol lifli gıdalar tüketerek ve bol su içerek kabızlıktan korunmanız büyük önem taşır.

Ameliyatın Potansiyel Riskleri ve Yan Etkileri

Her cerrahi müdahalede olduğu gibi TOT ameliyatının da bazı potansiyel riskleri ve yan etkileri bulunmaktadır. İşlem sırasında veya sonrasında hafif kanamalar ve idrar yolu enfeksiyonları görülebilir. Nadir durumlarda, yerleştirilen şerit idrar yoluna çok sıkı destek verirse, hasta ameliyat sonrasında idrarını yaparken zorlanabilir veya mesanesini tam boşaltamayabilir. Bu durum genellikle geçicidir, ancak devam ederse şeridin gevşetilmesi için küçük bir müdahale gerekebilir.

Bir diğer nadir komplikasyon ise meş erozyonudur. Sentetik şeridin zamanla vajina duvarından dışarı doğru açığa çıkması durumunda vajinal akıntı, kanama veya cinsel ilişki sırasında ağrı yaşanabilir. Bu tür durumlarda hekiminiz açığa çıkan kısmı onararak sorunu çözer. Ancak deneyimli cerrahlar tarafından yapıldığında bu komplikasyonların görülme sıklığı oldukça düşüktür.

Ne Zaman Hekime Başvurmalı ve Acil Durumlar

Eğer günlük hayatınızda ped kullanmak zorunda kalıyor, idrar kaçırma korkusuyla su içmekten çekiniyor veya sosyal aktivitelerinizi kısıtlıyorsanız, vakit kaybetmeden bir üroloji veya kadın hastalıkları uzmanına başvurmalısınız.

Bununla birlikte, TOT ameliyatı sonrasında evde iyileşme sürecindeyken aşağıdaki belirtilerden herhangi birini yaşarsanız, zaman kaybetmeden 112 acil servisi aramalı veya en yakın hastanenin acil servisine başvurmalısınız:

• 38 dereceyi aşan ve düşmeyen yüksek ateş,
• Vajinadan aniden başlayan ve pedleri dolduracak şiddette taze, kırmızı kanama,
• Sonda çıkarıldıktan sonra evde idrara hiç çıkamama veya mesanede şiddetli şişlik hissi,
• Kötü kokulu, koyu renkli ve yoğun vajinal akıntı,
• Ağrı kesicilere rağmen hafiflemeyen, giderek artan şiddetli pelvik veya kasık ağrısı.

BHT CLINIC'te Güvenli Tedavi Süreci

BHT CLINIC İstanbul Tema Hastanesi, idrar kaçırma şikayetiyle başvuran hastalarımıza üroloji ve kadın hastalıkları uzmanlarının ortaklaşa yürüttüğü multidisipliner bir yaklaşımla hizmet vermektedir. Hastanemizde tanıdan ameliyat sonrası takibe kadar her aşama, uluslararası JCI kalite standartlarında ve hasta mahremiyeti ön planda tutularak gerçekleştirilir. İleri teknoloji ürünü tanı cihazlarımız ve donanımlı ameliyathanelerimiz sayesinde tedavi süreciniz en güvenli şekilde yönetilir.

İdrar kaçırma sorunu yaşayan hastalarımızın birçoğunda diyabet (şeker hastalığı) gibi altta yatan sistemik rahatsızlıklar da bulunabilmektedir. Diyabet, hem mesane sinirlerini etkileyerek idrar problemlerine yol açabilir hem de göz sağlığını ciddi şekilde tehdit edebilir. Bu nedenle hastanemizde bütüncül bir yaklaşımla değerlendirilirsiniz; ürolojik tedavinizin yanı sıra gerekli durumlarda Göz Hastalıkları bölümümüzden de destek alarak genel sağlık taramalarınızı güvenle yaptırabilirsiniz.

Beklenmedik durumlar için 7 gün 24 saat hizmet veren acil servisimiz ve uzman kadromuzla her an yanınızdayız. Sağlığınızı ertelemeyin, yeniden özgürce gülmek ve hareket etmek için BHT CLINIC online randevu sayfamızdan veya 0850 811 34 00 numaralı çağrı merkezimizden bize ulaşarak ilk adımı atabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

TOT ameliyatı ne kadar sürer?

TOT ameliyatı, deneyimli bir cerrahi ekip tarafından gerçekleştirildiğinde genellikle 15 ile 30 dakika arasında süren oldukça kısa ve pratik bir işlemdir. Hastanın anestezi alması ve uyanma süreciyle birlikte ameliyathanede geçirilen toplam süre yaklaşık 1 saati bulabilir.

Ameliyattan sonra tekrar idrar kaçırma olur mu?

TOT ameliyatının stres tipi idrar kaçırmadaki başarı oranı yüzde 90-95 civarındadır ve sonuçlar çoğunlukla kalıcıdır. Ancak ilerleyen yıllarda aşırı kilo alımı, şiddetli kronik öksürük veya yeni bir normal doğum yapılması gibi pelvik tabanı zorlayan durumlar gelişirse, nadiren de olsa şikayetler tekrarlayabilir.

TOT ameliyatı sonrası cinsel yaşam ne zaman normale döner?

Vajinal yoldan yapılan kesilerin tamamen iyileşmesi ve yerleştirilen meşin dokulara tam olarak tutunabilmesi için ameliyat sonrasındaki ilk 6 hafta boyunca cinsel ilişkiden kaçınılması tıbbi bir gerekliliktir. Altıncı haftanın sonundaki doktor kontrolünüzün ardından, herhangi bir sorun saptanmazsa normal cinsel yaşamınıza dönebilirsiniz.

Bu ameliyat hamile kalmaya engel midir?

Hayır, TOT ameliyatı üreme organlarına zarar veren bir işlem olmadığı için hamile kalmanıza kesinlikle engel değildir. Ancak, ameliyat sonrası gerçekleşecek bir gebelikte normal (vajinal) doğum yapılması, yerleştirilen şeridin yapısını bozarak idrar kaçırmanın tekrarlamasına neden olabileceğinden, genellikle sezaryen doğum tercih edilmesi önerilir.

Ameliyat izi kalır mı?

İşlem sırasında yapılan yaklaşık 2 santimetrelik küçük kesi tamamen vajinanın iç kısmında yer alır ve dışarıdan görülmesi mümkün değildir. Bu nedenle karın bölgesinde veya kasıklarda estetik açıdan rahatsızlık verecek herhangi bir ameliyat izi kalmaz.

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için mutlaka hekiminize başvurun.