Gömülü 20'lik Yaş Dişleri Ne Zaman Çekilmelidir?

Gömülü 20'lik yaş dişleri, çene kemiğinde yeterli alan bulamayıp ağrı, enfeksiyon veya komşu dişlerde çürüme yarattığı durumlarda vakit kaybedilmeden çekilmelidir. Sağlıklı bir şekilde süren ve çevre dokulara zarar vermeyen dişlerin çekilmesine gerek duyulmazken, şiddetli yirmilik diş ağrısı ve diş etinde tekrarlayan şişlikler cerrahi müdahale ihtiyacını gösterir. Bu tür şikayetleriniz varsa uzman hekimler tarafından yapılacak bir değerlendirme, ileride oluşabilecek kist veya kalıcı çene hasarlarının önüne geçer.

Kısaca

• Yirmilik dişler genellikle 17 ile 25 yaşları arasında ağızda sürmeye başlar.
• Çenede yeterli yer olmaması, dişin kemik veya diş eti altında gömülü kalmasına yol açar.
• En sık karşılaşılan belirtiler arasında çene köşesinde ağrı, kulaklara vuran sızı ve ağız kokusu yer alır.
• Tanı için genellikle panoramik röntgen veya üç boyutlu çene tomografisi (CBCT) kullanılır.
• Çekim işlemi lokal anesteziyle yapılabildiği gibi, hasta konforu için genel anestezi de tercih edilebilir.
• İyileşme süreci cerrahi işlemin boyutuna göre genellikle 3 ila 7 gün arasında tamamlanır.

Gömülü 20'lik Yaş Dişi Nedir?

Yetişkin bir insanın ağzında en son süren dişler, halk arasında yirmilik diş olarak bilinen üçüncü büyük azı dişleridir. Çoğu kişide alt ve üst çenenin en arkasında olmak üzere toplam dört adet bulunur. Genellikle 17 ile 25 yaşları arasında ağız boşluğuna çıkmaya çalışırlar. Ancak insan çenesi, değişen beslenme alışkanlıklarıyla küçülme eğilimi gösterdiği için bu dişler genellikle sürmek için yeterli alan bulamaz.

Yeterli alan bulamayan dişler, çene kemiğinin içinde veya diş etinin altında kalarak gömülü ya da yarı gömülü pozisyonda kalır. Tam gömülü dişler dışarıdan hiç görünmezken, yarı gömülü dişlerin sadece küçük bir kısmı diş etini delerek ağız içine ulaşır. Yarı gömülü dişlerin çevresindeki diş eti parçası, yiyecek artıklarının birikmesi ve bakterilerin üremesi için oldukça elverişli bir ortam oluşturur.

Bu durum, dişin kendisinin çürümesine veya çevresindeki dokularda enfeksiyon gelişmesine zemin hazırlar. Gömülü dişler bazen hiçbir şikayete yol açmadan yıllarca çene kemiğinde kalabilir. Ancak çoğu zaman komşu dişlere baskı yaparak yapısal sorunlara neden olurlar ve cerrahi olarak alınmaları gerekir.

Yirmilik Dişlerin Gömülü Kalma Nedenleri ve Risk Faktörleri

Yirmilik dişlerin gömülü kalmasının temel nedeni, çene kemiğinde bu dişlerin yerleşebileceği yeterli boşluğun bulunmamasıdır. Genetik faktörler, çene boyutu ve diş büyüklüğü arasındaki uyumsuzluğun en önemli belirleyicisidir. Anne veya babasında gömülü diş öyküsü olan kişilerin benzer bir tabloyla karşılaşma ihtimali oldukça yüksektir.

Bunun yanı sıra, çocukluk döneminde süt dişlerinin erken kaybedilmesi veya daimi dişlerin normalden farklı bir açıyla sürmesi, yirmilik dişlerin çıkış yolunu kapatabilir. Çene darlığına sahip bireylerde, arkadaki dişler öne doğru kayarak yirmilik dişin çıkacağı alanı daraltır. Ayrıca ağız solunumu yapmak, parmak emmek gibi çocukluk çağında çene gelişimini olumsuz etkileyen alışkanlıklar da ileriki yaşlarda çene darlığına yol açan risk faktörleri arasında sayılır.

Beslenme alışkanlıklarının değişmesi, daha yumuşak gıdalarla beslenme pratiği de çene kaslarının ve kemiklerinin yeterince gelişmemesine katkıda bulunur. Yeterince çiğneme kuvveti uygulanmayan çenelerde gelişim eksik kalır ve en son süren dişler yer bulamayarak gömülü pozisyonda kalmaya mahkum olur.

Gömülü 20lik Yaş Dişi Belirtileri Nelerdir?

Gömülü veya yarı gömülü kalan dişler, her zaman anında belirti vermeyebilir. Ancak diş sürmeye çalıştıkça veya çevresinde enfeksiyon geliştikçe bazı tipik şikayetler ortaya çıkar. Belirtilerin şiddeti, dişin pozisyonuna ve çevre dokulara yaptığı baskıya göre değişiklik gösterir. Özellikle yarı gömülü dişlerde perikoronit adı verilen diş eti iltihabı tablosu çok daha sık görülür.

En yaygın karşılaşılan belirtiler şunlardır:

• Çene köşesinde, kulağa ve boyna doğru yayılan zonklayıcı ağrı.
• İlgili bölgedeki diş etinde kızarıklık, şişlik ve hassasiyet.
• Ağzı açmada zorlanma ve çiğneme sırasında şiddetli sızı.
• Fırçalamaya rağmen geçmeyen ağız kokusu ve ağızda kötü bir tat hissi.
• Çene altındaki lenf bezlerinde şişme ve dokunmakla ağrı.

Yarı gömülü dişlerin çevresinde biriken gıda artıkları, yandaki sağlıklı dişin çürümesine de yol açabilir. Bazen bu çürükler, uykuda diş sıkma (bruksizm) gibi çene eklemini zorlayan durumlarla birleştiğinde ağrının şiddeti çok daha fazla hissedilir. Bu belirtiler başladığında dişin çevre dokulara zarar vermeye başladığı anlaşılır.

Hastanede Tanı Nasıl Konur?

Gömülü diş şikayetiyle hastaneye başvurduğunuzda, hekiminiz öncelikle detaylı bir ağız içi muayene gerçekleştirir. Bu muayene sırasında diş etindeki şişlik, kızarıklık, yandaki dişte çürük olup olmadığı ve ağız açıklığınızın durumu değerlendirilir. Ancak gömülü dişlerin tam konumunu, kök yapısını ve çevresindeki anatomik oluşumlarla ilişkisini görmek için radyolojik görüntüleme şarttır.

Tanı sürecinde en sık kullanılan yöntem panoramik röntgendir. Panoramik röntgen, tüm alt ve üst çeneyi, dişleri ve çene eklemlerini tek bir film üzerinde gösterir. Bu sayede gömülü dişin açısı, kemik içindeki derinliği ve komşu dişlere olan mesafesi net bir şekilde saptanır.

Dişin alt çeneden geçen ana sinire çok yakın olduğu veya kist şüphesi taşıyan karmaşık vakalarda ise üç boyutlu dental tomografi (CBCT) çekilmesi istenir. Tomografi, dişin sinirle olan ilişkisini milimetrik olarak göstererek cerrahi planlamanın çok daha güvenli yapılmasına olanak tanır. Sinir hasarı riskini sıfıra indirmek için bu üç boyutlu görüntüleme hayati önem taşır.

Çene Cerrahisi ile Gömülü Diş Çekimi Tedavisi

Gömülü dişlerin tedavisi, dişin durumuna göre planlanan cerrahi bir çekim işlemidir. Operasyon genellikle lokal anestezi altında, sadece ilgili bölgenin uyuşturulmasıyla gerçekleştirilir. Ancak aşırı kaygı taşıyan hastalarda, bulantı refleksi yüksek olanlarda veya aynı anda birden fazla gömülü dişin çekileceği durumlarda sedasyon ya da genel anestezi tercih edilebilir.

Çekim işlemi sırasında çene cerrahisi uzmanı, dişin üzerindeki diş etini küçük bir kesi ile açar. Diş kemik içinde gömülüyse, dişe ulaşmak için üzerindeki kemik dokusu özel aletlerle bir miktar kaldırılır. Bazen dişi tek parça halinde çıkarmak çevre dokulara zarar verebileceğinden, diş birkaç parçaya bölünerek yerinden alınır. Çekim tamamlandıktan sonra bölge temizlenir ve diş eti dikişlerle kapatılır.

Cerrahi işlem genellikle 20 ile 45 dakika arasında sürer. İyileşme döneminde ilk birkaç gün hafif şişlik ve ağrı olması beklenen bir durumdur. Hekiminizin reçete edeceği ağrı kesici ve antibiyotikler, bu süreci konforlu geçirmenizi sağlar. Çekim sonrası bölgede pıhtı oluşumunu bozmamak için pipet kullanmamak, sigara içmemek ve sıcak gıdalardan uzak durmak iyileşme hızını doğrudan etkiler. Ortalama bir hafta sonra dikişler alınır veya kendiliğinden eriyen dikişler kullanılmışsa doku hızla iyileşir.

Tedavi Edilmeyen Gömülü Dişlerin Komplikasyonları

Zamanında müdahale edilmeyen ve sorun yaratan gömülü dişler, ağız sağlığını ciddi şekilde tehdit eden komplikasyonlara yol açar. En sık görülen sorun, yarı gömülü dişin çevresindeki diş etinin iltihaplanmasıdır. Bu iltihap, tedavi edilmediğinde yanak ve boyun bölgesine yayılarak şiddetli apselere dönüşebilir.

Bir diğer önemli komplikasyon, gömülü dişin hemen önündeki ikinci büyük azı dişine yaptığı mekanik baskıdır. Bu baskı, sağlıklı komşu dişin köklerinde erimeye veya ara yüzeyinde derin çürükler oluşmasına neden olur. Çürük ilerlediğinde, sağlam dişin de kanal tedavisi görmesi veya tamamen çekilmesi gerekebilir.

Ayrıca gömülü dişlerin etrafındaki koruyucu zar, zamanla sıvı dolarak kistlere veya nadiren tümörlere dönüşebilir. Oluşan kistler çene kemiğinde erimeye yol açarak kemiği zayıflatır ve en ufak bir travmada çene kırıklarına zemin hazırlar. Alt çenedeki ön dişlerde çapraşıklık oluşması da, arkadan gelen baskının yarattığı bir diğer estetik ve ortodontik sorundur.

Ne Zaman Hekime Başvurmalı?

Yirmilik dişlerin sürme dönemi olan 17-25 yaş aralığında, herhangi bir şikayetiniz olmasa dahi rutin bir diş hekimi kontrolünden geçmeniz önerilir. Ancak bazı belirtiler, beklemeden bir sağlık kuruluşuna başvurmanızı gerektirir. Erken müdahale, enfeksiyonun çevre dokulara yayılmasını engeller.

Aşağıdaki belirtilerden herhangi birini yaşıyorsanız vakit kaybetmeden hekiminize başvurmalısınız:

• Ağrı kesicilere rağmen geçmeyen, uykudan uyandıran şiddetli diş ağrısı.
• Yanakta, çene altında veya boyunda dışarıdan fark edilecek düzeyde şişlik.
• Ağzı açmada, çiğnemede veya yutkunmada ciddi zorluk yaşanması.
• Diş etinden iltihap akıntısı gelmesi veya ağızda aniden oluşan kötü tat.
• Ağrı ve şişliğe eşlik eden yüksek ateş veya titreme.

Eğer yutkunma güçlüğü çok şiddetliyse, nefes almada zorlanıyorsanız veya şişlik gözaltına kadar ilerlemişse, enfeksiyon kana karışmış veya solunum yolunu daraltmış olabilir. Bu durumda acil tıbbi müdahale gerektiğinden hemen 112'yi aramalı veya en yakın hastanenin acil servisine başvurmalısınız.

BHT CLINIC'te Gömülü Diş Çekimi Süreci

BHT CLINIC İstanbul Tema Hastanesi Ağız ve Diş Sağlığı bölümümüzde, gömülü diş operasyonları uzman hekimlerimiz tarafından ileri teknoloji görüntüleme yöntemleri kullanılarak planlanır. Kliniğimizde implant, zirkonyum, gülüş tasarımı ve kanal tedavisi gibi uygulamaların yanı sıra karmaşık çene cerrahisi işlemleri de titizlikle gerçekleştirilir.

Gömülü diş çekimlerinde hasta konforunu en üst düzeyde tutmak amacıyla, gerekli durumlarda genel anestezi altında diş tedavisi imkanı sunuyoruz. Şiddetli diş ağrısı veya apse gibi acil durumlarda, 7/24 hizmet veren acil servisimiz ve nöbetçi hekimlerimizle yanınızdayız. Randevunuza gelirken varsa daha önce çekilmiş röntgenlerinizi yanınızda bulundurmanız süreci hızlandıracaktır. Detaylı muayene ve size en uygun tedavi planlaması için randevu alarak uzman ekibimizle görüşebilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Gömülü 20'lik diş çekimi ne kadar sürer?

Gömülü diş operasyonunun süresi, dişin kemik içindeki konumuna, kök yapısına ve açısına bağlı olarak değişiklik gösterir. Standart bir cerrahi çekim genellikle 20 ile 45 dakika arasında tamamlanır. Çok derin gömülü veya kist ile ilişkili dişlerde bu süre biraz daha uzayabilir.

Yirmilik diş ağrısı evde nasıl geçer?

Evde uygulayacağınız yöntemler dişin sorununu çözmez ancak hekime gidene kadar ağrıyı hafifletebilir. Tuzlu ılık su ile gargara yapmak, yanağın dışından soğuk kompres uygulamak ve hekiminizin önerdiği reçetesiz ağrı kesicileri kullanmak geçici bir rahatlama sağlar. Kesin çözüm için mutlaka cerrahi değerlendirme gerekir.

Her gömülü yirmilik diş çekilmeli midir?

Hayır, her gömülü dişin çekilmesi zorunlu değildir. Diş tamamen kemik içinde kalmışsa, komşu dişlere zarar vermiyorsa, kist oluşturma riski taşımıyorsa ve herhangi bir ağrıya yol açmıyorsa sadece düzenli röntgen takibi ile izlenebilir. Çekim kararı, dişin mevcut veya potansiyel zarar verme riskine göre alınır.

Çekim sonrası yüzde şişlik ne zaman iner?

Cerrahi işlem sonrası yanakta oluşan şişlik, operasyonun zorluğuna bağlı olarak beklenen bir durumdur. Şişlik genellikle ikinci veya üçüncü gün en üst seviyeye ulaşır, ardından yavaş yavaş inmeye başlar. Ortalama 5 ile 7 gün içinde yüzünüz tamamen normal görünümüne kavuşur.

Gömülü diş ameliyatı zor mu?

Lokal veya genel anestezi altında yapıldığı için işlem sırasında herhangi bir acı veya ağrı hissetmezsiniz. İşlem sonrası süreç ise hekiminizin verdiği antibiyotik, ağrı kesici ve gargara kullanımıyla oldukça konforlu geçer. Modern cerrahi teknikler sayesinde gömülü diş çekimleri artık çok daha güvenli ve rahat uygulanmaktadır.

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için mutlaka hekiminize başvurun.