Diz Kireçlenmesinde PRP ve Eklem İçi Enjeksiyon Tedavileri

Diz kireçlenmesi tedavisinde kullanılan PRP ve hyalüronik asit gibi eklem içi iğne tedavisi yöntemleri, ameliyatsız çözüm arayan hastalar için ağrıyı azaltan ve hareket kabiliyetini artıran modern tıbbi yaklaşımlardır. Bu tedaviler, dizdeki sıvı kaybını dengeleyerek kıkırdak hasarının ilerlemesini yavaşlatmayı ve hastanın günlük yaşam kalitesini yükseltmeyi hedefler.

• PRP tedavisi, hastanın kendi kanından elde edilen onarıcı hücrelerin dize enjekte edilmesidir.
• Hyalüronik asit iğneleri, dizdeki sürtünmeyi azaltarak eklem kayganlığını artırır.
• Enjeksiyon işlemleri genellikle poliklinik şartlarında, kısa sürede ve ağrısız uygulanır.
• Tedavinin etkisi hastanın yaşına, kireçlenmenin evresine ve kilosuna göre değişiklik gösterir.
• İleri evre kireçlenmelerde enjeksiyonlar yerine cerrahi seçenekler değerlendirilir.

Diz Kireçlenmesi ve Eklem İçi Enjeksiyonlar Nedir?

Tıbbi adıyla osteoartrit, halk arasındaki adıyla kireçlenme, eklemleri oluşturan kemiklerin uçlarındaki kıkırdak dokusunun zamanla aşınması ve incelmesi durumudur. Kıkırdak dokusu, dizin pürüzsüz bir şekilde hareket etmesini sağlayan bir yastık görevi görür. Bu doku aşındığında kemikler birbirine sürtünmeye başlar ve ağrı, şişlik, hareket kısıtlılığı ortaya çıkar. Diz sıvı kaybı tedavisi amacıyla uygulanan eklem içi enjeksiyonlar, tam da bu noktada devreye girer.

Dize uygulanan enjeksiyonlar temel olarak iki amaca hizmet eder: Eklemin kayganlığını artırmak ve hasarlı dokunun onarım sürecini desteklemek. Hyalüronik asit enjeksiyonları, dizin doğal sıvısına benzer bir maddeyi dışarıdan takviye ederek mekanik bir rahatlama sağlar. Dize PRP tedavisi ise hastanın kendi kanından elde edilen trombosit bakımından zengin plazmanın eklem içine verilmesiyle hücresel iyileşmeyi tetikler. Özellikle 40 yaş üzeri bireylerde sık görülen kireçlenme, erken evrelerde yakalandığında bu iğne tedavileri sayesinde uzun yıllar kontrol altında tutulabilir.

Diz Sıvı Kaybı ve Kireçlenmenin Nedenleri ile Risk Faktörleri

Diz eklemindeki kıkırdak yapısının bozulması tek bir nedene bağlı değildir; genellikle genetik yatkınlık ve çevresel faktörlerin birleşimiyle ortaya çıkar. En temel risk faktörü ilerleyen yaştır. Yıllar boyunca diz ekleminin taşıdığı yük, kıkırdak hücrelerinin yenilenme hızını yavaşlatır. Bunun yanında fazla kilo, diz kireçlenmesinin en büyük düşmanıdır. Vücut ağırlığındaki her bir kilogramlık artış, yürüyüş sırasında dize yaklaşık üç ila dört kilogramlık ekstra yük olarak yansır.

Geçmişte yaşanan spor yaralanmaları, menisküs yırtıkları, çapraz bağ kopmaları veya diz çevresi kırıkları, yıllar sonra kireçlenme olarak karşınıza çıkabilir. Ayrıca mesleği gereği sürekli çömelerek çalışanlar, ağır yük taşıyanlar ve gün içinde çok fazla merdiven inip çıkmak zorunda kalanlar risk altındadır. Ailesinde şiddetli kireçlenme öyküsü olan bireylerde, kıkırdak aşınması daha erken yaşlarda başlayabilir. Düz tabanlık veya bacaklardaki dizilim bozuklukları da dizin bir tarafına orantısız yük binmesine yol açarak bölgesel kireçlenmeyi hızlandırır.

Kireçlenme Belirtileri: Hangi Aşamada Hangi Şikayetler Görülür?

Kireçlenme sinsi ilerleyen bir rahatsızlıktır ve belirtileri evrelere göre farklılık gösterir. Başlangıç aşamasında, genellikle uzun yürüyüşler sonrasında veya pazar poşetleri gibi ağırlıklar taşındığında dizde hafif sızlamalar hissedilir. Sabahları yataktan kalkarken dizlerde yarım saatten kısa süren bir tutukluk yaşanması tipik bir erken dönem belirtisidir.

Orta evreye geçildiğinde, merdiven inip çıkmak, alaturka tuvalet kullanmak veya namaz kılmak gibi dizin büküldüğü hareketlerde ağrı şiddetlenir. Dizden kıtırtı veya sürtünme sesleri gelmeye başlar. Zaman zaman dizde şişlik ve ısı artışı gözlemlenebilir. Özellikle kış aylarında, soğuk havalarda eklem ağrıları belirgin şekilde artış gösterir.

İleri evre kireçlenmelerde ise ağrı artık istirahat halindeyken veya gece uyurken bile devam eder. Hastanın yürüme mesafesi ciddi şekilde kısalır. Kıkırdak tamamen eridiği için kemik yapı deforme olmaya başlar ve bacaklarda dışa doğru eğrilme ortaya çıkabilir. Bu aşamada topallama başlar ve günlük ihtiyaçları tek başına karşılamak zorlaşır.

Teşhis: Hastanede Tanı Nasıl Konur?

Diz ağrısı şikayetiyle hastaneye başvurduğunuzda, ortopedi uzmanı öncelikle detaylı bir fiziki muayene yapar. Dizdeki şişlik, hareket açıklığı, bağların stabilitesi ve ağrının yoğunlaştığı noktalar elle kontrol edilir. Yürüyüş şekliniz ve bacak diziliminiz gözlemlenir.

Kesin tanı için altın standart yöntem, ayakta basarak çekilen iki yönlü diz röntgenidir. Röntgen filmlerinde eklem aralığındaki daralma, kıkırdak kaybının derecesi ve kemik kenarlarında oluşan yeni kemik çıkıntıları net bir şekilde görülür. Çoğu kireçlenme vakasında röntgen teşhis için yeterlidir. Ancak hekiminiz eşlik eden bir menisküs yırtığı, bağ zedelenmesi veya kemik iliği ödeminden şüpheleniyorsa, yumuşak dokuları daha iyi inceleyebilmek adına Manyetik Rezonans (MR) görüntülemesi isteyebilir. Romatizmal hastalıklardan şüphelenilen durumlarda ise kanda iltihap değerlerini ölçen laboratuvar testlerine başvurulur.

Diz Kireçlenmesi Tedavisi: Dize PRP ve Hyalüronik Asit Uygulamaları

Diz kireçlenmesi tedavisi, hastalığın evresine ve hastanın yaşam tarzına göre kişiselleştirilir. Tedavinin ilk basamağı her zaman yaşam tarzı değişiklikleridir. Kilo vermek, dize binen yükü azaltmanın en etkili yoludur. Evde uygulanacak buz kompresleri ve diz çevresi kaslarını güçlendiren egzersizler, ağrı kontrolünde büyük rol oynar.

Ameliyatsız hastane tedavilerinde ise eklem içi enjeksiyonlar öne çıkar. Hyalüronik asit uygulaması, dizin kaybettiği kayganlaştırıcı sıvıyı yerine koymayı amaçlar. Bu sıvı, kemiklerin birbirine sürtünmesini azaltarak adeta bir amortisör görevi görür. Genellikle haftada bir kez olmak üzere bir ila üç seans halinde uygulanır ve etkisi altı ay ile bir yıl arasında sürer.

Dize PRP tedavisi ise biyolojik bir onarım yöntemidir. Hastanın kolundan alınan bir miktar kan, özel cihazlarda santrifüj edilerek iyileştirici hücrelerden zengin kısmı ayrıştırılır. Elde edilen bu değerli plazma, aynı seans içinde diz eklemine enjekte edilir. Trombositlerin salgıladığı büyüme faktörleri, hasarlı kıkırdak dokusunda iyileşme sürecini başlatır. PRP genellikle iki veya üç hafta arayla, iki ila üç seans şeklinde uygulanır.

Enjeksiyon işlemleri poliklinik şartlarında yapılır ve hasta aynı gün yürüyerek evine dönebilir. İşlem sonrası ilk 24-48 saat dizin dinlendirilmesi ve ağır aktivitelerden kaçınılması önerilir. Tedavinin tam etkisi genellikle birkaç hafta içinde hissedilmeye başlanır.

Tedavi Edilmeyen Kireçlenmelerde Komplikasyonlar ve Risk Grupları

Kireçlenme belirtileri göz ardı edildiğinde, kıkırdak yıkımı hızlanarak geri döndürülemez bir noktaya ulaşır. Eklem aralığı tamamen kapandığında kemikler birbirine sürterek ciddi kemik kistlerine ve şekil bozukluklarına yol açar. Bu durum, hastanın hareket özgürlüğünü elinden alarak eve kapanmasına neden olabilir.

Hareketsizlik, beraberinde kilo alımını getirir ve bu da kireçlenmeyi daha da kötüleştiren bir kısır döngü yaratır. Özellikle ileri yaş grubunda, dizdeki güçsüzlük ve denge kaybı nedeniyle düşme vakaları sıklaşır. Bu durum, ileri yaşta düşme riski ve kalça kırığından korunma konusunu gündeme getiren ciddi hayati tehlikelere zemin hazırlar. İleri evreye ulaşmış, enjeksiyon veya fizik tedaviden fayda göremeyecek durumdaki hastalarda tek kalıcı çözüm diz protezi ameliyatlarıdır. Obezite hastaları, diyabetik bireyler ve romatizmal hastalığı olanlar, kireçlenmenin daha hızlı ilerlediği yüksek riskli gruplar arasında yer alır.

Ne Zaman Hekime Başvurmalı? (Acil Durumlar)

Diz ağrıları günlük yaşamınızı kısıtlamaya başladığında mutlaka bir ortopedi uzmanına görünmelisiniz. Özellikle ağrı nedeniyle gece uykudan uyanıyorsanız, dizinizde sürekli bir şişlik varsa ve topallamadan yürüyemiyorsanız vakit kaybetmeden tıbbi destek almalısınız.

Bazı durumlar ise acil müdahale gerektirir. Şu belirtileri yaşarsanız derhal en yakın acil servise başvurmalı veya 112 Acil Yardım hattını aramalısınız:

• Diz üzerine basmayı tamamen engelleyen ani ve şiddetli ağrılar.
• Düşme, çarpma veya trafik kazası sonrası dizde oluşan şekil bozuklukları.
• Dize yapılan herhangi bir iğne tedavisi sonrasında dizde ani kızarıklık, aşırı sıcaklık, zonklayıcı ağrı ve bunlara eşlik eden yüksek ateş.
• Bacakta ani his kaybı, karıncalanma veya morarma gelişmesi.

BHT CLINIC'te Süreç ve Ortopedi Yaklaşımımız

BHT CLINIC İstanbul Tema Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji Bölümü'nde, diz kireçlenmesi şikayetiyle başvuran hastalarımız için güncel ve bilimsel tedavi protokolleri uygulanmaktadır. Uzman hekim kadromuz, kireçlenmenin evresini titizlikle değerlendirerek sizin için en uygun olan PRP, hyalüronik asit veya diğer ameliyatsız seçenekleri planlar.

Hastanemize gelirken varsa eski röntgen, MR sonuçlarınızı ve kullandığınız ilaçların listesini yanınızda bulundurmanız tanı sürecini hızlandıracaktır. Acil travma veya dayanılmaz ağrı durumlarında 7/24 hizmet veren acil servisimiz ve nöbetçi ekiplerimiz kesintisiz tıbbi destek sunmaktadır. Cerrahi müdahale gerektiren ileri evre vakalarda ise modern ameliyathane donanımlarımızla diz protezi operasyonları güvenle gerçekleştirilmektedir.

Sık Sorulan Sorular

Dize PRP tedavisi ne kadar sürer?

Kanın alınması, santrifüj cihazında ayrıştırılması ve dize enjekte edilmesi süreci toplamda yaklaşık 30-40 dakika sürer. İşlem poliklinik şartlarında oldukça hızlı tamamlanır.

Eklem içi iğne tedavisi ağrılı mıdır?

Enjeksiyon sırasında hissedilen ağrı, standart bir kan alma işleminden farklı değildir. Gerekli durumlarda işlem öncesi lokal soğutucu spreyler kullanılarak hastanın konforu sağlanır.

Dizdeki kireçlenme ve sıvı kaybı tamamen geçer mi?

Kireçlenme kronik bir süreçtir ve kıkırdağı tamamen eski gençlik haline döndüren bir tedavi yoktur. Ancak PRP ve hyalüronik asit gibi tedavilerle ağrılar kontrol altına alınır, hastalığın ilerlemesi yavaşlatılır ve yaşam kalitesi belirgin şekilde artırılır.

PRP ve hyalüronik asit aynı anda yapılabilir mi?

Hekiminizin değerlendirmesine göre bazı durumlarda bu iki tedavi kombine edilebilir veya ardışık seanslar halinde planlanabilir. Her iki yöntemin etki mekanizması farklı olduğu için birbirlerini destekleyebilirler.

İğne tedavisinden sonra hemen yürüyebilir miyim?

Evet, enjeksiyon işleminden hemen sonra yürüyerek hastaneden ayrılabilirsiniz. Ancak ilk birkaç gün dizinizi zorlayacak uzun yürüyüşlerden, merdiven inip çıkmaktan ve ağır sporlardan kaçınmanız tavsiye edilir.

Randevu almak ve uzman hekimlerimizle görüşmek için randevu sayfamızı ziyaret edebilir veya 0850 811 34 00 numaralı çağrı merkezimizden bize ulaşabilirsiniz.

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için mutlaka hekiminize başvurun.